Wanneer verliest een oud testament zijn betekenis?

Soms is een testament rechtsgeldig, maar werkt het toch niet meer zoals ooit bedoeld. Dat klinkt tegenstrijdig, maar in het erfrecht draait het niet altijd alleen om de letterlijke tekst van een oud testament. Ook de omstandigheden waarin dat testament is gemaakt, kunnen van groot belang zijn. 

Wat speelde er?

In een recente zaak had een vrouw kort na haar echtscheiding in 1995 een testament gemaakt waarin haar drie zonen tot erfgenamen werden benoemd. Dat was op dat moment begrijpelijk: zij was alleenstaand en had drie minderjarige kinderen.

Daarna veranderde haar leven ingrijpend. Er kwam een nieuwe partner, later een huwelijk en ook nog een vierde kind. Bij haar overlijden in 2022 bleek het testament nooit te zijn aangepast. Juridisch bestond dat testament nog gewoon. Een testament vervalt immers niet vanzelf doordat iemand het uit het oog verliest of later vergeet dat het bestaat. 

Wat betekent dit juridisch?

De vraag was niet of het testament formeel nog geldig was. Dat was zo. De vraag was of het testament nog werking had in de situatie zoals die bij overlijden bestond.

De rechtbank keek daarbij naar de bedoeling van de overledene in de omstandigheden van toen. Het testament uit 1995 was duidelijk geschreven voor een heel andere gezinssituatie. Daarom oordeelde de rechtbank dat niet het testament, maar het wettelijke erfrecht gold. De echtgenoot en alle vier de kinderen erfden, met toepassing van de wettelijke verdeling.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Veel mensen denken dat een testament iets is dat u één keer regelt en daarna kunt wegleggen. Juist deze uitspraak laat zien dat dat riskant kan zijn. Een testament dat ooit logisch was, kan door huwelijk, geboorte of veranderde familieverhoudingen zijn betekenis verliezen. Niet ieder oud testament is verkeerd, maar een vergeten testament kan uiteindelijk bijna hetzelfde effect hebben.

Wilt u laten beoordelen of uw testament nog past bij uw huidige situatie? Neem dan contact met ons op voor persoonlijk erfrechtadvies.