Blijft de ex-partner erfgenaam na een scheiding?

Een testament blijft gelden totdat het wordt gewijzigd of herroepen. Maar betekent dit ook dat een ex-partner, die ooit bij naam tot erfgenaam benoemd is, na een echtscheiding nog steeds erft?

Wat speelde er?

Een man maakte in 1986 een testament. Hij was toen ongehuwd en benoemde zijn partner bij naam tot enig erfgenaam. In het testament stond ook beschreven dat hij de partner tot erfgenaam benoemd ‘ter voldoening aan zijn verzorgingsplicht tegenover haar’. Enkele jaren later trouwden zij. Het huwelijk eindigde in 2000 door echtscheiding. De man wijzigde zijn testament echter nooit. Toen hij in uiteindelijk overleed, stond zijn ex-partner dus nog steeds bij naam als enig erfgenaam in zijn testament. Is zij dan nog erfgenaam?

Wat betekent dit juridisch?

Bij een letterlijke lezing van het testament was het antwoord ja. Toch kwam de rechter tot een andere conclusie. Bij de uitleg van een testament moet worden gekeken naar de verhoudingen die de erflater met zijn testament wilde regelen en naar de omstandigheden waaronder het testament is gemaakt. De rechter vond ook belangrijk dat het testament was gebaseerd op de verzorgingsgedachte binnen de toenmalige relatie. Na de echtscheiding waren de financiën definitief gescheiden en later was de ex-partner bovendien hertrouwd. Artikel 4:52 BW bepaalt dat een testament ten gunste van een echtgenoot niet meer geldt door een latere echtscheiding. Strikt genomen was dit artikel hier niet van toepassing: partijen waren nog niet gehuwd toen het testament werd gemaakt. De rechter paste deze bepaling echter toch toe. Niet de ex-partner, maar de wettelijke erfgenamen erfden.

Wat betekent dit voor de praktijk?

De uitspraak laat vooral zien hoe onverstandig het is om na een grote verandering in de persoonlijke situatie, niets met een bestaand testament te doen. Een echtscheiding, nieuw huwelijk of het einde van een relatie kan de achtergrond van een testament volledig veranderen, terwijl de tekst gewoon blijft staan. Laat niet aan de rechter over om na uw overlijden te bepalen wat u waarschijnlijk heeft bedoeld, maar laat de notaris vastleggen wat u daadwerkelijk wilt.