Een volmacht is geen vrijbrief

Een levenstestament of notariële volmacht lijkt vaak een praktische oplossing wanneer een ouder zijn of haar financiële belangen niet meer goed zelf kan behartigen. Toch kan juist daar later discussie over ontstaan. Zeker na overlijden blijkt geregeld dat een ruime volmacht niet betekent dat alles geoorloofd is.

Wat speelde er?

In een recente zaak had een moeder in 1994 aan één van haar zonen een zeer ruime volmacht gegeven. Vanaf 2012 beheerde hij haar vermogen, terwijl zij inmiddels op een gesloten afdeling verbleef en was gediagnosticeerd met dementie. Na haar overlijden stelde een broer dat grote bedragen aan het vermogen van moeder waren onttrokken en dat de nalatenschap daarom nog een vordering op deze zoon had.

Wat betekent dit juridisch?

De rechtbank stelde voorop dat een verplichting tot rekening en verantwoording kan voortvloeien uit de wet, een rechtshandeling of de omstandigheden van het geval. Daarbij spelen onder meer de familierelatie, de reden van het beheer en vooral de vraag of de volmachtgever zelf nog kon overzien wat er met haar vermogen gebeurde.

In deze zaak ging het om structureel hoge pinopnames, forse overboekingen naar de eigen rekening van de zoon en grote aankopen zonder goede administratie. Dat de zoon ook mantelzorg verleende, maakte dat niet anders. De volmacht gaf hem geen bevoegdheid om zichzelf te bevoordelen. Omdat moeder vanaf 2012 wilsonbekwaam was voor vermogensrechtelijke beslissingen, kon toestemming of bekrachtiging niet worden aangenomen. De zoon moest daarom verantwoording afleggen en een groot bedrag terugbetalen aan de nalatenschap.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Deze uitspraak laat zien dat een volmacht of levenstestament niet alleen praktisch moet zijn, maar ook bescherming moet bieden tegen misbruik. Wie één persoon veel bevoegdheden geeft, doet er verstandig aan om ook na te denken over toezicht, verslaglegging of een tweede controlemechanisme.

Wilt u bespreken hoe u in een levenstestament of volmacht voldoende waarborgen kunt opnemen? Neem dan contact met ons op voor persoonlijk advies.